Το 11ο Διεθνές Συνέδριο ETNA (European Transcultural Nursing Association) πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία στη Λεμεσό, Κύπρο, από τις 3 έως τις 6 Μαΐου 2026, υπό την αιγίδα του Τμήματος Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου. Την διοργάνωση ανέλαβε η Δρ. Έλενα Ρούσου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Νοσηλευτικής και Αντιπρόεδρος του ETNA.

Καθώς οι παγκόσμιες προκλήσεις στον τομέα της υγείας καθίστανται ολοένα και πιο σύνθετες και αλληλένδετες, η ανάγκη για πολιτισμικά ευαίσθητες, συμπεριληπτικές και καινοτόμες νοσηλευτικές πρακτικές είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Τα Διεθνή Συνέδρια ETNA διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της τεκμηριωμένης γνώσης, στη διεύρυνση των επιστημονικών οριζόντων στη διαπολιτισμική νοσηλευτική και στην ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών στον τομέα της φροντίδας υγείας. Αποτελούν μια δυναμική πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων, ενίσχυσης της συνεργασίας και διάχυσης βέλτιστων πρακτικών, με ιδιαίτερη έμφαση στην παροχή πολιτισμικά επαρκούς και συμπεριληπτικής φροντίδας.

Το φετινό συνέδριο ΕΤΝΑ 2026, με το εμπνευσμένο θέμα: “Ένας Κόσμος, Πολλές Φωνές: Επαναπροσδιορίζοντας τη Διαπολιτισμική Φροντίδα για το Μέλλον της Παγκόσμιας Υγείας”, συγκέντρωσε νοσηλευτές, ερευνητές, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες υγείας από πολλές χώρες, με στόχο τη συζήτηση και ανταλλαγή γνώσεων γύρω από τον ρόλο της διαπολιτισμικής νοσηλευτικής στην αντιμετώπιση των αναγκών διαφορετικών πληθυσμών σε έναν συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο.

Η διοργάνωση φιλοξένησε 130 επαγγελματίες από 20 χώρες, οι οποίοι είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν γνώσεις, εμπειρίες και καλές πρακτικές μέσα σε ένα ιδιαίτερα δημιουργικό και συνεργατικό περιβάλλον. Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλάμβανε 50 προφορικές και 32 αναρτημένες ανακοινώσεις (posters), αναδεικνύοντας τη σύγχρονη έρευνα και τις εξελίξεις στη διαπολιτισμική νοσηλευτική και φροντίδα υγείας.

Το συνέδριο ανέδειξε σύγχρονες προσεγγίσεις και προκλήσεις στη διαπολιτισμική φροντίδα, εξετάζοντας θέματα όπως οι εμπειρίες μετακινούμενων πληθυσμών, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία και η επίδραση της κλιματικής αλλαγής και των περιβαλλοντικών προκλήσεων στη φροντίδα υγείας. Παράλληλα, οι

συμμετέχοντες συζήτησαν τρόπους ανάπτυξης δίκαιων και πολιτισμικά ευαίσθητων συστημάτων υγείας, που να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις ανάγκες διαφορετικών κοινοτήτων.

Κεντρικοί Ομιλητές και Επιστημονικό Πρόγραμμα

Δύο διακεκριμένες κεντρικές ομιλήτριες εντυπωσίασαν το κοινό με τις γνώσεις, την εμπειρία και τις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις τους.

Η Καθηγήτρια Azita Emami (Κοσμήτορας, Σχολή Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Yale, ΗΠΑ) παρουσίασε την κεντρική ομιλία με τίτλο «Αναδυόμενες Παγκόσμιες Τάσεις και ο Αντίκτυπός τους στη Νοσηλευτική Πρακτική, Εκπαίδευση και Έρευνα». Η Καθηγήτρια Emami είναι διεθνώς αναγνωρισμένη για τη συμβολή της στην προώθηση της ισότητας, της διαφορετικότητας και της συμπερίληψης στην φροντίδα υγείας και στη νοσηλευτική εκπαίδευση.

Η Δρ. Iira Tiitta (Τμήμα Νοσηλευτικής Επιστήμης, University of Eastern Finland) παρουσίασε την κεντρική ομιλία “ Αν η Φροντίδα Είναι Πολιτισμικά Ευαίσθητη… Η Υγεία σε Σχέση με το Περιβάλλον ως Βασική Διαπολιτισμική Πρακτική», αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τους ρόλους, τις ευθύνες και την εκπαίδευση των νοσηλευτών. Η έρευνά της επικεντρώνεται στη σχέση μεταξύ κλιματικής αλλαγής, υγείας και πολιτισμικά ευαίσθητης φροντίδας.

Υψηλού Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η υψηλού επιπέδου συζήτηση πάνελ, με θέμα «Η Υγεία σε Όλες τις Πολιτικές: Προοπτικές και Οφέλη σε Ευρωπαϊκό και Εθνικό Επίπεδο», υπό την προεδρία και τον συντονισμό του Δρ Νίκου Μίντλετον (Αναπληρωτή Καθηγητή Μεθοδολογίας Έρευνας Υγείας και Βιοστατιστικής, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου). Η υβριδική αυτή συνεδρία διοργανώθηκε στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνεργασία με την CyEPHA, το Υπουργείο Υγείας Κύπρου, την EUPHA, τον ΠΟΥ και το Παγκόσμιο Δίκτυο για την Υγεία σε Όλες τις Πολιτικές (GNHiAP).

Βραβεία και Τιμητικές Διακρίσεις

Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου, απονεμήθηκαν τα Βραβεία Fellowship of the European Transcultural Nursing Association (FETNA), αναγνωρίζοντας την εξαιρετική συμβολή των τιμώμενων προσώπων στη διαπολιτισμική νοσηλευτική και στην προώθηση του οράματος και της αποστολής του ETNA.

Επιπλέον, το υψηλού κύρους “Βραβείο Χριστιάνα Κούτα” απονεμήθηκε στην καλύτερη αναρτημένη ανακοίνωση (poster) και στην καλύτερη προφορική παρουσίαση, επιβραβεύοντας την αριστεία στην έρευνα, την καινοτομία και τη συμβολή στη διαπολιτισμική φροντίδα.

Καλύτερη Προφορική Παρουσίαση

Το βραβείο Καλύτερης Προφορικής Παρουσίασης απονεμήθηκε στους Αλέξη Δημητρίου και Ανδρέα Αποστόλου από την Υπηρεσία Ασθενοφόρων του Υπουργείου Υγείας

Κύπρου, για την καινοτόμο και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα παρουσίαση τους, με τίτλο “Transcultural and Ethical Challenges in Prehospital Assessment and Emergency Management in a Multicultural Context: The Case of Cyprus ”. Μέσα από ένα δυναμικό σενάριο βασισμένο σε πραγματικές περιπτώσεις, η παρουσίαση ανέδειξε τις σύνθετες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες της προνοσοκομειακής επείγουσας φροντίδας σε πολιτισμικά ποικιλόμορφα και απρόβλεπτα περιβάλλοντα. Η παρουσίαση ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα, όπως τα γλωσσικά εμπόδια, οι πολιτισμικές πεποιθήσεις, τα ηθικά διλήμματα και η λήψη αποφάσεων υπό χρονική πίεση, προσφέροντας παράλληλα πρακτικές στρατηγικές για πολιτισμικά ευαίσθητη αξιολόγηση και επικοινωνία.Συνδυάζοντας εμπειρίες από την κλινική πράξη με δομημένες προσεγγίσεις ηθικής και διαπολιτισμικής φροντίδας, η παρουσίαση ξεχώρισε για τη συνάφεια, την πρωτοτυπία και τη σημαντική συμβολή της στην προώθηση της πολιτισμικά επαρκούς επείγουσας νοσηλευτικής φροντίδας.

Καλύτερη Αναρτημένη Ανακοίνωση (Poster)

Το Βραβείο Καλύτερης Αναρτημένης Ανακοίνωσης απονεμήθηκε στον Saad Maqsood Raja από το Πανεπιστήμιο Debrecen, Ουγγαρία, για την εξαίρετη εργασία με τίτλο “AI-Assisted Transcultural Nursing: Enhancing Culturally Competent Care Through Intelligent Technologies”. Η αναρτημένη ανακοίνωση ανέδειξε τη διασύνδεση της τεχνητής νοημοσύνης με τη διαπολιτισμική νοσηλευτική, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι ευφυείς τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν την πολιτισμικά επαρκή φροντίδα και να συμβάλουν στη μείωση των ανισοτήτων στην παροχή υπηρεσιών υγείας. Εξετάστηκε ο ρόλος εργαλείων που υποστηρίζονται από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως τα συστήματα άμεσης μετάφρασης, οι εικονικοί βοηθοί υγείας και οι τεχνολογίες απομακρυσμένης παρακολούθησης, στη βελτίωση της επικοινωνίας, στη μείωση των πολιτισμικών παρερμηνειών και στην προώθηση πιο δίκαιων αποτελεσμάτων υγείας. Η εργασία υπογράμμισε, παράλληλα, την ανάγκη διατήρησης μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης, όπου η τεχνολογία λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι ως υποκατάστατο της θεραπευτικής σχέσης μεταξύ νοσηλευτή και ασθενούς

Πολιτιστικές και Κοινωνικές Δράσεις του Συνεδρίου

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, η υποψήφια διδάκτορας και μέλος της οργανωτικής επιτροπής, Παρασκευή Χαρίτου, παρουσίασε με ιδιαίτερα δημιουργικό και εμπνευσμένο τρόπο την Κύπρο, αναδεικνύοντας την ιστορία, τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου. Μέσα από μια εξαιρετική παρουσίαση, οι σύνεδροι είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν σημαντικές πτυχές της κυπριακής κουλτούρας και κληρονομιάς, εμπλουτίζοντας ακόμη περισσότερο τη συνολική εμπειρία του συνεδρίου.

Παράλληλα με το επιστημονικό πρόγραμμα, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την κουλτούρα, την ιστορία και τη φιλοξενία της Κύπρου μέσα από μια σειρά κοινωνικών εκδηλώσεων που διοργανώθηκαν στο πλαίσιο του συνεδρίου. Η τελετή έναρξης πλαισιώθηκε από καλλιτεχνικό πρόγραμμα με κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς, προσφέροντας στους συνέδρους μια αυθεντική εμπειρία της μουσικής και χορευτικής παράδοσης του τόπου.

Οι δραστηριότητες περιλάμβαναν επίσκεψη στο αρχαίο θέατρο Κουρίου, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία σύνδεσης με την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου, παραδοσιακό δείπνο σε κυπριακή ταβέρνα με τοπικές γεύσεις και μουσική, καθώς και θαλάσσια εκδρομή, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να απολαύσουν το φυσικό τοπίο και τη μεσογειακή φιλοξενία της Κύπρου. Οι κοινωνικές αυτές δράσεις συνέβαλαν ουσιαστικά στην ενίσχυση της δικτύωσης, της επικοινωνίας και της διαπολιτισμικής ανταλλαγής μεταξύ των συνέδρων.

Οι κοινωνικές αυτές δράσεις συνέβαλαν ουσιαστικά στην ενίσχυση της δικτύωσης, της επικοινωνίας και της διαπολιτισμικής ανταλλαγής μεταξύ των συνέδρων, προσφέροντας παράλληλα μια αυθεντική εμπειρία γνωριμίας με την κυπριακή κουλτούρα, την ιστορία, τις παραδόσεις και τη φιλοξενία του τόπου. Μέσα από αυτές τις πολιτιστικές εμπειρίες, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να συνδεθούν όχι μόνο επιστημονικά, αλλά και σε προσωπικό και πολιτισμικό επίπεδο, βιώνοντας στοιχεία της πολιτιστικής ταυτότητας της Κύπρου.

Πλατφόρμα Παγκόσμιας Συνεργασίας

Το 11ο Συνέδριο ETNA 2026, ολοκληρώθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία, επιβεβαιώνοντας τον σημαντικό του ρόλο ως διεθνούς πλατφόρμας ανταλλαγής γνώσεων, επιστημονικού διαλόγου και ανάπτυξης συνεργασιών στον τομέα της διαπολιτισμικής φροντίδας. Μέσα από τις παρουσιάσεις, τις συζητήσεις και την ενεργό συμμετοχή επαγγελματιών από διαφορετικές χώρες και επιστημονικά πεδία, αναδείχθηκε η ανάγκη για καινοτόμες, ανθρωποκεντρικές και πολιτισμικά ευαίσθητες προσεγγίσεις στην υγεία και τη φροντίδα. Το συνέδριο ανέδειξε, επίσης, τον καθοριστικό ρόλο της πολιτισμικής επάρκειας στις πολιτικές και πρακτικές υγείας, ιδιαίτερα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο περιβάλλον που επηρεάζεται από κοινωνικές, πολιτισμικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, το ETNA συνεχίζει να ενισχύει τον διεθνή διάλογο και τη συνεργασία, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση ενός πιο δίκαιου, συμπεριληπτικού και πολιτισμικά ευαίσθητου συστήματος υγείας για όλους.

Με νέες ιδέες και συνεργασίες για τη Διαπολιτισμική Νοσηλευτική, δίνουμε ραντεβού στο 12ο Διεθνές Συνέδριο ETNA το 2027 στη Βαρκελώνη της Ισπανίας! Για περισσότερες πληροφορίες: https://europeantransculturalnurses.eu/conference/